Mình bán măng sạch, mình sợ gì!

Tôi là Hồ Thị Tương, mọi người cũng gọi tôi là Lệ. Tôi là người Bru Vân Kiều. Đời tôi trước dự án, gắn chặt với nương, rẫy, ruộng. Mưu sinh chủ yếu dựa vào nương rẫy. Nhưng công việc cực nhọc nhất, vất vả nhất, lại là việc đi lấy măng rừng.

Dự án hỏi, tôi tham gia ngay

Mùa măng, chính tôi đi lấy luôn. Rừng xa lắm. Từ nhà tới chỗ lấy măng phải tầm khoảng 7 cây, rồi 10 cây, thậm chí 15 cây. Phải đi bằng xe máy tới đó, xong qua rừng, lại đi bộ nữa. Rồi mình phải mang măng xuống. Nặng lắm chớ. Lấy được nhiều nhất có khi lên tới 30 cân, 40 cân đó. Bình thường mùa ráo này thì được 10, 15 cân thôi. Khó khăn thì đồng bào mình quen rồi. Cứ phải đi thật xa, thật cực mới kiếm được. Đến chỗ này người ta lấy hết rồi, mình lại phải đi chỗ khác. Chừ, được tham gia dự án trồng tre lấy măng, tôi mừng, tôi vui lắm.

Tôi thấy dự án này hợp với nơi mình. Đây là chỉ dẫn quan trọng cho các dự án phát triển: Dự án về tuyên truyền cho bà con, hỏi bà con có muốn trồng măng hay không. Tôi tham gia ngay. Họ hướng dẫn loại măng phù hợp với địa hình.

Vùng đất mình đây có nhiều mỏ đá, không khí bụi rất nhiều. Nếu trồng cây ăn quả, cam chẳng hạn, khi ra hoa mà bụi bám vào thì quả hắn khó ra quả, không đảm bảo sạch sẽ nữa. Nhưng trồng măng thì êm. Măng lại chống xói mòn đất được. Chúng tôi đang ở ngay dải sông suối này đây, chống xói mòn là điều quan trọng. Măng cũng là một cách để mình kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Vẫn có thể bán được cây tre, vẫn có thể bán được cây măng.

Gia đình tôi nhận hỗ trợ cây giống, phân bón và kỹ thuật trồng. Họ hướng dẫn kỹ thuật trồng chi tiết: cách trồng, chiều rộng và chiều dài, khoảng cách giữa các cây và hàng. Rồi thời gian bón phân, bón bao nhiêu, từ lúc trồng đến lúc không phải bón nữa là bao lâu… Tôi thấy mình học được rất nhiều.

Năm đầu trồng măng thì khó khăn lắm. Giống như hiện tại đây, miền Trung mình mưa rất nhiều. Nước ngập, rễ dễ bị thúi làm cây dễ chết. Do lượng nước thôi, không phải do cây giống. Khi cây măng đã qua cái đầu mình như này này, tầm khoảng một năm rưỡi đến hai năm, thì an toàn rồi. Càng mưa nước càng nhiều, hắn càng phát triển tốt. 

Khi tham gia dự án, chúng tôi sinh hoạt cùng nhau, hướng dẫn nhau cách trồng. Chỉ dẫn của các tổ chức về chia sẻ nguồn lực địa phương rất hiệu quả. Mấy anh chị đi trước, như anh Tâm, có măng rồi thì anh cho mọi người mượn cây tre nhỏ để nhân giống. Mỗi người giúp một ít kỹ thuật, một tí công việc, kinh nghiệm làm chúng tôi cũng đỡ cực.

Liên kết với HTX

Tôi thấy mình làm măng này rất hay. Măng là sản phẩm sạch nhất. Người ta không phun thuốc, không có hóa chất chi. Dân ở đây, chúng tôi cũng thích ăn măng (cười).

Chúng tôi còn được tập huấn, hướng dẫn các cách chế biến măng nữa, như làm măng đóng hộp, măng khô, măng ăn liền…Quan trọng là phải liên kết với Hợp tác xã (HTX). Nếu muốn làm lâu dài, muốn có kinh tế phát triển, thì phải liên kết. Trước đây, tôi đi lấy măng rừng, tôi chỉ đăng lên mạng Facebook, lên chợ bán lẻ. Bán ở chợ thì mình mất công, mà bán không được nhiều.

Chừ, bán cho HTX thì lời hơn. HTX thu mua sẽ giữ được thương hiệu mặt hàng của mình. Bán tập thể, làm tập thể, sẽ tốt hơn nhiều so với việc mình bán lẻ. Điều này giúp kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Khi tham gia dự án, tôi thấy thu nhập kinh tế của mình đỡ hơn. Mình đỡ vất vả hơn nhiều. Mình có sản phẩm sẵn rồi. Đến khi người ta cần thì mình chỉ có lấy về bán thôi, dễ hơn.

Chúng tôi còn được tập huấn, hướng dẫn các cách chế biến măng nữa, như làm măng đóng hộp, măng khô, măng ăn liền…Quan trọng là phải liên kết với Hợp tác xã (HTX). Nếu muốn làm lâu dài, muốn có kinh tế phát triển, thì phải liên kết. Trước đây, tôi đi lấy măng rừng, tôi chỉ đăng lên mạng Facebook, lên chợ bán lẻ. Bán ở chợ thì mình mất công, mà bán không được nhiều.

Chừ, bán cho HTX thì lời hơn. HTX thu mua sẽ giữ được thương hiệu mặt hàng của mình. Bán tập thể, làm tập thể, sẽ tốt hơn nhiều so với việc mình bán lẻ. Điều này giúp kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Khi tham gia dự án, tôi thấy thu nhập kinh tế của mình đỡ hơn. Mình đỡ vất vả hơn nhiều. Mình có sản phẩm sẵn rồi. Đến khi người ta cần thì mình chỉ có lấy về bán thôi, dễ hơn.

Bản thân tôi, nhờ bán hàng trên Facebook, rồi đi chợ, cảm thấy mình tự tin hơn từ cách nói chuyện, xã giao này kia. Tôi không còn e ngại trước đây nữa mà tôi mạnh dạn bán hàng của mình.

Tôi nhớ lần ship hàng mà khách không lấy. Họ nói măng sợ không sạch, sợ ngộ độc. Tôi cảm thấy buồn, không có động lực. Tôi kể với bạn bè, kể với ông chồng. Mọi người nói: “Thôi mà kệ người ta đi, mình cứ bán đi. Họ bán được thì mình bán được có gì đâu”. Đúng rồi, mình bán măng sạch, mình ngại cái gì.

Tôi thường xuyên chia sẻ bí quyết buôn bán với các chị em trong nhóm. Tôi nói: “Nếu bây giờ chúng ta đang rất khó khăn, công việc không có, thì giờ chúng ta dựa vào thiên nhiên. Các chị cứ vào rừng có măng thì lấy măng. Đăng một cái bài bán măng trước, xem bạn nào cần mua thì chốt, rồi mình mới đi lấy. Bán không được thì mình chia cho bên này, rồi mấy chị đi ship với nhau”. Điều tôi vui nhất là khi những ý kiến đóng góp của mình được các bạn nghe. Tôi cảm thấy mình được tin tưởng hơn.

Lấy ngắn nuôi dài

Tôi học được cách lấy ngắn nuôi dài. Trước tôi trồng sả. Cái này cũng có được hỗ trợ cây giống và phân bón từ dự án khác. Sả tàn thì tôi trồng keo xen vào đó. Chừ, tôi bán keo rồi, tôi dự định trồng măng xen sả. Cây sả cho thu hoạch nhanh. Còn măng phải 1-2 năm mới thu hoạch, nhưng thu hoạch là thu hết cả đời. Măng rất là dễ trồng, dễ chăm sóc. Miễn là có đất, nhà ai tôi nghĩ cũng trồng được hết.

Anh nhà tôi cũng ủng hộ việc tôi tham gia. Anh nói: “Cứ tham gia đi. Tham gia là biết nhiều hơn”. Tôi đỡ hơn trước là mình không phải đi tìm măng, không phải lên rừng vất vả. Dự án có thể sắp kết thúc, nhưng công việc này phải tiếp tục. 

Nếu tôi cảm thấy trồng măng phát triển, thì bản thân tôi cũng phải phát triển hơn nữa để còn bán măng chớ.