Báo cáo "Tổng quan và Phân tích Chính sách Bảo hiểm xã hội"

Paper author: 
PGS.TS Giang Thanh Long, ThS. Đỗ Thị Thu, và TS. Phí Mạnh Phong
Paper publication date: 
Wednesday, December 15, 2021

Hệ thống BHXH ở Việt Nam đã được hình thành và đang từng bước hoàn thiện nhằm hướng tới mục tiêu chung là bao phủ an sinh xã hội (ASXH) toàn dân và gia tăng độ bao phủ theo chiều sâu cho người lao động ở Việt Nam. Mặc dù vậy, mức bao phủ của BHXH tự nguyện vẫn còn nhiều hạn chế. Theo số liệu được Cơ quan BHXH Việt Nam công bố, tính đến cuối năm 2020, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt khoảng 1.013.000 người, rất nhỏ so với 35 triệu lao động phi chính thức hiện đang là đối tượng tham gia BHXH tự nguyện theo quy định pháp luật.


Vì vậy, nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá những thành tựu cũng như những khó khăn, thách thức trong việc mở rộng bao phủ BHXH nói chung và BHXH tự nguyện đối với nhóm lao động phi chính thức ở Việt Nam. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp chính sách nhằm phát triển hệ thống BHXH Việt Nam cũng như đảm bảo ASXH cho nhóm lao động phi chính thức hiện đang không được bao phủ BHXH cũng như các chương trình bảo trợ xã hội.

Các khuyến nghị chung mà nghiên cứu đã đưa ra bao gồm: 

  • Cần thay đổi theo hướng linh hoạt (giảm bớt hoặc bỏ quy định) về số năm đóng BHXH tối thiểu đối với BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện để được hưởng chế độ hưu trí hàng tháng.
  • Cần tập trung tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và có chế độ hỗ trợ, khuyến khích riêng đối với lao động khu vực nông thôn và các vùng dân tộc thiểu số.
  • Cần tăng cường thời lượng và tần suất tuyên truyền trên tất cả các kênh thông tin người dân có thể tiếp cận.

Nghiên cứu này thuộc dự án "Việc làm thỏa đáng và An sinh xã hội" dưới sự tài trợ của Tổng vụ Hợp tác phát triển Bỉ (DGD).