Phương thức vận hành nền kinh tế của chúng ta cần được thay đổi trên phạm vi toàn cầu. Việc các quốc gia tập trung quá mức vào tăng trưởng GDP đã kéo theo những chính sách làm lợi cho các cá nhân và tập đoàn giàu nhất, thay vì những biện pháp đảm bảo sự phát triển bền vững và phúc lợi cho mọi người dân. Mô hình này đang tạo ra bất bình đẳng ngày càng lớn, trầm trọng hóa tình trạng đói nghèo và khiến hàng triệu người phải làm các công việc bấp bênh với đồng lương bèo bọt.

Việt Nam 20 năm vừa qua đã chứng kiến những thành tựu kinh tế vượt bậc, đặc biệt là thành tích giảm nghèo ấn tượng. Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam đang vấp phải nhiều thách thức lớn trong việc đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển. Bất bình đẳng vẫn tồn tại trên nhiều chiều cạnh quan trọng của cuộc sống như tiếng nói, khả năng tiếp cận giáo dục và y tế. Người chịu thiệt thòi thường là phụ nữ, người nghèo, các nhóm dân tộc thiểu số, hoặc sinh sống ở vùng sâu vùng xa.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang phơi bày và trầm trọng hóa tình trạng bất bình đẳng trên mọi quốc gia, Việt Nam cũng không phải ngoại lệ. Dù được biết đến là một trong những quốc gia kiềm chế đại dịch thành công nhất, Việt Nam được dự báo sẽ rơi vào nhóm 20 nước có tỉ lệ người nghèo tăng nhiều nhất thế giới do tác động của COVID-19. Đại dịch cũng gióng lên hồi chuông báo động về số lượng lao động phi chính thức không được hưởng an sinh xã hội, cũng như gánh nặng khổng lồ của các công việc chăm sóc không lương do phụ nữ đảm nhiệm tại Việt Nam.

Chuyện Bất bình đẳng sẽ tóm lược những chiều cạnh bất bình đẳng đang tồn tại trong cuộc sống của người dân khi nền kinh tế chú trọng vào tăng trưởng GDP. Bài viết của các chuyên gia đến từ Đại học Harvard, Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong (MDRI), và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đặt ra câu hỏi liệu những thành tựu phát triển của Việt Nam có đủ để bù đắp cho các thiệt hại mà môi trường và xã hội đã, đang và sẽ phải gánh chịu hay không.

Oxfam kêu gọi các chính phủ và những nhà hoạch định chính sách cùng hướng tới xây dựng “Nền Kinh tế Nhân văn” lấy con người làm trung tâm, thay cho “nền kinh tế vì lợi nhuận” đang phá vỡ sự gắn kết xã hội ở nhiều quốc gia trên thế giới. Một nền Kinh tế Nhân văn được xây dựng dành cho đa số, chứ không chỉ mang lại lợi ích cho một nhóm nhỏ, sẽ chấm dứt tình trạng bất bình đẳng và vĩnh viễn xóa bỏ đói nghèo. Một nền Kinh tế Nhân văn sẽ bảo vệ môi trường cho các thế hệ tiếp theo.

Tôi hi vọng các độc giả sẽ tìm thấy sự bổ ích ở Chuyện Bất bình đẳng này và cùng chia sẻ với chúng tôi những suy nghĩ và góc nhìn của các bạn. Cùng nhau, chúng ta sẽ xây dựng một Việt Nam công bằng, bình đẳng, và bền vững!

Babeth Ngọc Hân Lefur, Nguyên Giám đốc Quốc gia, Oxfam tại Việt Nam

Gắn thẻ
human economy inequality multidimensional inequality