Tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại tiểu vùng Mekong (SCR) (2023-2025)

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, do có đường bờ biển dài hơn 3.200 km, nhiều đô thị nằm ở vùng trũng thấp và các vùng đồng bằng châu thổ rộng lớn. Riêng trong năm 2020, thiệt hại và tổn thất do biến đổi khí hậu gây ra ước tính khoảng 10 tỷ USD, tương đương 3,2% GDP của cả nước. Biến đổi khí hậu có thể đẩy khoảng một triệu người rơi vào tình trạng nghèo cùng cực vào năm 2030, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xây dựng các chiến lược tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu một cách toàn diện.

Đồng bằng sông Cửu Long, nơi sinh sống của hơn 17 triệu người và là vùng trọng điểm nông nghiệp của Việt Nam, đang phải đối mặt với những thách thức khí hậu nghiêm trọng nhất trong cả nước. Nước biển dâng có thể làm ngập tới 40% diện tích đồng bằng vào cuối thế kỷ này, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn một nửa dân số trong khu vực. Bên cạnh đó, tình trạng lũ lụt và hạn hán ngày càng bất thường và cực đoan hơn đang đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và thủy sản. Những áp lực môi trường này làm gia tăng tính dễ bị tổn thương về kinh tế, trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đóng vai trò then chốt đối với an ninh lương thực và kinh tế xuất khẩu của Việt Nam.

Dự án hướng tới tăng cường năng lực cho các cộng đồng ven sông và chính quyền địa phương trong quản lý rủi ro thiên tai và khí hậu theo hướng bao trùm, đồng thời cải thiện việc chia sẻ dữ liệu khí tượng thủy văn nhằm phục vụ công tác cảnh báo sớm.

Dự án tập trung vào việc thúc đẩy lập kế hoạch mang tính bao trùm và có sự tham gia, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các sáng kiến thích ứng với biến đổi khí hậu tại cộng đồng, và cải thiện khả năng tiếp cận thông tin, bao gồm dữ liệu khí tượng thủy văn.

Các hoạt động chính bao gồm:

• Nâng cao năng lực cho cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ và người khuyết tật, trong việc hiểu và áp dụng các kế hoạch Quản lý rủi ro thiên tai và Thích ứng với biến đổi khí hậu (DRM/CCA) theo hướng bao trùm tại hộ gia đình và cấp xã;
• Tăng cường năng lực cho cán bộ chính quyền địa phương về DRM/CCA nhằm lập kế hoạch và chủ động hỗ trợ cộng đồng trong quản lý các rủi ro liên quan đến thiên tai và khí hậu;
• Thúc đẩy việc sử dụng các ứng dụng cảnh báo sớm trên nền tảng kỹ thuật số dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn trong cộng đồng ven sông và tại các cơ quan quản lý rủi ro thiên tai, phục vụ công tác quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

• 9.812 người dân được hưởng lợi từ dự án, bao gồm: 1.024 trẻ em gái, 3.482 phụ nữ và 36 người khuyết tật;
• 239.600 cây bần được trồng dọc 29 km bờ sông ngập mặn, giúp bảo vệ 5.416 hộ gia đình (20.820 người) trước nguy cơ lũ lụt và góp phần bảo tồn đa dạng sinh học;
• 13 mô hình tưới tiêu thông minh thích ứng với khí hậu được triển khai, mang lại lợi ích cho 15 hộ gia đình và tiếp tục được các thành viên cộng đồng khác nhân rộng;
• 03 tổ công tác quản lý rủi ro thiên tai cấp cộng đồng hoạt động hiệu quả đã được công nhận chính thức và hiện họp định kỳ hàng quý, tạo nền tảng địa phương để duy trì và cập nhật các biện pháp quản lý rủi ro thiên tai;
• 195 phụ nữ nòng cốt được đào tạo để lồng ghép quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng bao trùm vào Kế hoạch Phát triển Kinh tế – Xã hội tại địa phương. Họ đồng thời là giảng viên nguồn, chia sẻ kiến thức và thực hành tới các chị em phụ nữ và người khuyết tật trong cộng đồng;
• Việc sử dụng các ứng dụng cảnh báo sớm như PCTT và Ứng dụng Tài nguyên Nước Đồng bằng sông Cửu Long đã gia tăng, hỗ trợ hiệu quả cho công tác lập kế hoạch sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

Chi cục Thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng

Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc