Từ phục hồi đến tăng cường khả năng chống chịu: Hỗ trợ các cộng đồng tại Thái Nguyên và Đà Nẵng sau bão
Dự án “Viện trợ quốc tế khẩn cấp để khắc phục hậu quả thiên tai” trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và Thành phố Đà Nẵng” do Oxfam tại Việt Nam phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thái Nguyên và Thành phố Đà Nẵng triển khai tại 11 xã, phường trên địa bàn hai tỉnh đã chính thức kết thúc cuối tháng 5/2026.
Dự án do Chính phủ Australia tài trợ thông qua Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia và Đối tác Nhân đạo Australia.
Sau hơn 6 tháng triển khai, Dự án đã hỗ trợ người dân phục hồi sau bão lũ và nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai thông qua các hoạt động:
- Cấp phát tiền mặt không điều kiện cho các hộ bị ảnh hưởng
- Cải thiện điều kiện nước sạch và vệ sinh môi trường, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ nguồn nước an toàn và thực hành vệ sinh
- Phục hồi và phát triển sinh kế hộ gia đình
- Tập huấn phòng, chống thiên tai và sơ cấp cứu cho người dân
- Hỗ trợ tăng cường năng lực năng lực quản lý rủi ro thiên tai cho các địa phương.
Tại Hội thảo tổng kết dự án diễn ra vào ngày 20 và ngày 22/5, 110 đại biểu đã cùng chia sẻ kết quả đạt được, bài học kinh nghiệm cũng như thảo luận các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, chất lượng cứu trợ và trách nhiệm giải trình đối với cộng đồng hưởng lợi.
Bà Lucia Goldsmith, Trưởng bộ phận Cứu trợ nhân đạo, Oxfam Úc chia sẻ: “Trong chuyến công tác, chúng tôi đã gặp gỡ những người dân hưởng lợi tiền mặt hỗ trợ đa mục đích. Họ cũng tham gia hoạt động lao động đổi công nhằm góp phần khôi phục lại mùa vụ. Chúng tôi cũng gặp những người dân tham gia cải tạo và lắp mới hệ thống nước sinh hoạt. Thời gian tới, Oxfam sẽ tiếp tục hỗ trợ để nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai ở địa phương”.
Ông Đàm Duy Cương, đại diện Đội xung kích phòng chống thiên tai xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên: “Dự án đã hỗ trợ các khóa tập huấn kiến thức và kỹ năng tìm kiếm cứu nạn cho các thành viên đội xung kích phòng chống thiên tai cấp xã. Đây là nền tảng quan trọng để xã tiếp tục phát huy theo phương châm 4 tại chỗ: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ. Các hỗ trợ của dự án rất kịp thời và phù hợp với nhu cầu của địa phương, khắc phục cơ bản các khoảng trống về kiến thức, kỹ năng và thiếu trang bị cứu hộ cứu nạn như trước đây”.
Các hoạt động của dự án đề cao tính tự chủ của địa phương, sự tham gia chủ động và thực chất của người dân cộng đồng. Dự án đặc biệt chú trọng tới việc phụ nữ, trẻ em gái, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương tiếp cận các hỗ trợ từ dự án một cách công bằng và phù hợp với nhu cầu thực tế , đồng thời phát huy năng lực của họ trong quá trình thực hiện dự án.
Ông Vũ Xuân Việt, Quản lý Chương trình Cứu trợ Nhân đạo, Oxfam tại Việt Nam: “Sự phối hợp kịp thời và hiệu quả giữa các cơ quan trung ương, chính quyền địa phương, Hội Chữ thập đỏ, Hội Phụ nữ các cấp và các tổ chức tài trợ là yếu tố then chốt trong việc hỗ trợ cộng đồng phục hồi bền vững sau thiên tai”.
Oxfam trân trọng cảm ơn Chính phủ Australia cùng Đại sứ quán Australia đã tài trợ Dự án. Chúng tôi cũng trân trọng cảm ơn các đối tác, chính quyền địa phương và các cộng đồng tại tỉnh Thái Nguyên và Thành phố Đà Nẵng đã đồng hành và phối hợp triển khai Dự án, góp phần hỗ trợ thiết thực giúp người dân phục hồi sau thiên tai và nâng cao khả năng chống chịu trong tương lai.
Từ tháng 11/2025 đến cuối tháng 5/2026, các hoạt động hỗ trợ khẩn cấp và khắc phục hậu quả sau bão, lũ của các dự án đã hỗ trợ trên 32.000 người dân tại 11 xã/phường thuộc tỉnh Thái Nguyên và Thành phố Đà Nẵng. Cộng đồng người dân hưởng lợi gồm 52% là nữ giới, 567 phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ, 986 người khuyết tật hưởng lợi trực tiếp từ các hỗ trợ của dự án.
Tổng số 8.989 người hưởng lợi, 53% là phụ nữ và trẻ em gái) thuộc 1.680 hộ gia đình nghèo, cận nghèo bị ảnh hưởng bởi bão Matmo, Bualoi và Kalmaegi tại địa bàn dự án đã nhận hỗ trợ tiền mặt không điều kiện.
Mỗi hộ được hỗ trợ 3.000.000 VNĐ. 290 chị em phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ, gia đình có người khuyết tật và 180 phụ nữ tuyến đầu tích cực đóng góp trong công tác phòng chống thiên tai tại 11 phường, xã đã nhận hỗ trợ bổ sung 1.000.000 VNĐ. Số tiền này được cấp phát kịp thời đã hỗ trợ hiệu quả cho người dân đáp ứng các nhu cầu thiết yếu như sửa chữa nhà cửa, mua nhu yếu phẩm để khôi phục sinh kế và từng bước ổn định cuộc sống sau thiên tai.
“Hôm nay bà con về đây và nhận được sự hỗ trợ rất có ý nghĩa với cuộc sống của mình. Khoản hỗ trợ giúp bà con phần nào thay đổi hoàn cảnh khó khăn sau đợt lụt bão vừa qua và đảm bảo được những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống. Thay mặt tất cả các bà con ở đây, tôi cũng cảm ơn Oxfam cũng như tất cả đội ngũ của Hội chữ thập đỏ và chính quyền địa phương đã giúp đỡ bà con một phần”, ông Trương Thanh Hải, người dân thôn Phiếm Ái 2, xã Đại Lộc, thành phố Đà Nẵng chia sẻ.
Để phục hồi sản xuất và cải tạo hạ tầng sau bão, Dự án đã hỗ trợ 8.186 người tham gia hoạt động đổi công lao động tạo thu nhập, trong đó có 4.648 phụ nữ.
Lao động đổi công tạo thu nhập là hoạt động người dân tham gia các công việc phục hồi các hạng mục hạ tầng ưu tiên bị hư hại sau thiên tai như cải tạo ruộng đồng, tu sửa đường vào khu sản xuất, nạo vét kênh mương thủy lợi, dọn dẹp vệ sinh và khơi thông cống rãnh tiêu thoát nước và được dự án hỗ trợ tiền công lao động theo số ngày công thực tế người dân đóng góp.
Hoạt động này không chỉ giúp các hộ gia đình có thêm thu nhập trong giai đoạn khó khăn mà còn góp phần khôi phục hạ tầng thiết yếu, thúc đẩy sự tham gia chủ động, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cộng đồng và tăng cường năng lực tự phục hồi tại địa phương.
Tháng 3 và tháng 4 năm 2026, Dự án đã khảo sát chất lượng nước sinh hoạt tại 11 xã bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Kết quả cho thấy:
- Tại Thái Nguyên, nhiều nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm vi sinh sau ngập lũ, đặc biệt tại các khu vực sử dụng giếng đào và nước tự chảy. Nhiều hộ dân vẫn sử dụng trực tiếp nguồn nước chưa qua xử lý an toàn cho sinh hoạt và ăn uống.
- Tại Đà Nẵng, các nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng bởi bão lũ với tình trạng ô nhiễm vi sinh, nhiễm sắt và độ đục cao. Chất lượng nước sinh hoạt không ổn định làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe và tăng chi phí xử lý nước của người dân.
Thông qua các hoạt động đánh giá chất lượng nước, dự án đã hỗ trợ kỹ thuật và ngân sách để 68 hộ dân xây bể lọc cát chi phí thấp; cấp phát thùng chứa nước và bộ dụng cụ vệ sinh. Tổng cộng có 9.316 người dân được dự án hỗ trợ nâng cao kiến thức và giải pháp cải thiện điều kiện nước sạch và vệ sinh.
Trong tháng 6/2026, Dự án sẽ tiếp tục hỗ trợ bộ dụng cụ vệ sinh cho các hộ hưởng lợi tại 3 xã ở Đà Nẵng và nhân rộng mô hình bể lọc cát chi phí thấp nhằm giúp người dân tiếp cận nguồn nước sạch an toàn hơn.
Ảnh trên góc phải là giếng nước sinh hoạt của một hộ dân tại Thái Nguyên sau đợt lụt lịch sử do bão số 11 năm 2025 gây ra. Ảnh dưới ghi lại một buổi đội khảo sát của Dự án kiểm tra, tư vấn cải thiện nguồn nước cho người dân.
24.970 người dân cộng đồng và học sinh đã tham gia các hoạt động truyền thông về bảo vệ nguồn nước an toàn, xử lý nước sau thiên tai, khuyến khích thực hành vệ sinh cá nhân, phòng chống dịch bệnh mùa mưa lũ và hướng dẫn rửa tay đúng cách với nước sạch và xà phòng.
Các hoạt động này góp phần giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Kết thúc chuỗi hoạt động, nhiều em học sinh đã trở thành những tuyên truyền viên tích cực về nước sạch và vệ sinh cho gia đình và cộng đồng.
Thông qua các hoạt động tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, trang bị kỹ năng sơ cấp cứu và diễn tập ứng phó tình huống khẩn cấp, Dự án đã góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng ứng phó thiên tai cho 418 thành viên Đội xung kích Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn cấp xã/ phường, đồng thời tăng cường khả năng chủ động và chống chịu của cộng đồng trước rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu.
Tại tỉnh Thái Nguyên, Dự án “Viện trợ quốc tế khẩn cấp để khắc phục hậu quả thiên tai” được thực hiện từ tháng 11/2025 đến cuối tháng 5/2026 trên địa bàn phường Linh Sơn, phường Trung Thành, xã Văn Lang, xã Tràng Xá, xã Dân Tiến, xã Võ Nhai, xã Điềm Thụy, xã Phú Lương. Tại thành phố Đà Nẵng, Dự án được thực hiện từ tháng 11/2025 đến cuối tháng 6/2026 trên địa bàn các xã Duy Xuyên, xã Đại Lộc, xã Nông Sơn.