Thúc đẩy tài chính xanh và bền vững tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
Ngày 12/9/2025, Học viện Ngân hàng Việt Nam tổ chức lễ khởi động Dự án “Thúc đẩy tài chính xanh và bền vững trong hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM)” và tọa đàm cùng chủ đề.
Trong bài phát biểu khai mạc, PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh – Phó Giám đốc Phụ trách Ban Giám đốc – Học viện Ngân hàng nhấn mạnh: “Ngành ngân hàng, với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, không chỉ đơn thuần thực hiện chức năng dẫn vốn mà còn có trách nhiệm định hướng dòng vốn vào các hoạt động kinh tế xanh, sạch, thân thiện với môi trường. Chính vì vậy, việc thúc đẩy tài chính xanh, ngân hàng xanh và thực hành ESG không chỉ là xu thế, mà còn là nhiệm vụ cấp bách, góp phần thực hiện thành công Chiến lược tăng trưởng xanh và cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu của Việt Nam”.
Dự án, do Oxfam hỗ trợ, sẽ góp phần thực hiện Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh thông qua:
- Nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro môi trường – xã hội trong hoạt động cấp tín dụng của các NHTM
- Thúc đẩy tín dụng xanh và thực hành ESG tại các NHTM hướng tới thực hiện mục tiêu ngân hàng xanh và bền vững tại Việt Nam
Bà Nguyễn Thu Hương, Quản lý Cấp cao Chương trình Quản trị tốt, Oxfam tại Việt Nam: "Dự án này là một sáng kiến tiên phong và có ý nghĩa trong bối cảnh các định chế tài chính và các ngân hàng trên thế giới tiếp tục công bố và gia tăng các nguồn vốn xanh và các khoản đầu tư có yếu tố ESG. Chúng tôi tin tưởng rằng Dự án sẽ góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi xanh của ngành tài chính ngân hàng Việt Nam, thông qua các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và tọa đàm, tạo điều kiện cho ngành tài chính ngân hàng Việt Nam đáp ứng với các chuẩn mực quốc tế về ESG và nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng xanh".
Dự án sẽ được triển khai từ 2025–2027 trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào các NHTM tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các đô thị lớn.
Tọa đàm chuyên đề có sự tham gia của đại diện Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại, chuyên gia GIZ, FiinGroup, giảng viên Học viện Ngân hàng và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
Ông Nguyễn Trọng Cơ, Phó Giám đốc Ban Quản lý rủi ro toàn hàng, BIDV - nhấn mạnh “lồng ghép ESG trong đánh giá rủi ro là rất quan trọng trong quản lý rủi ro, không chỉ về hình thức mà cần đi vào nội dung”, đồng thời chia sẻ về khó khăn của các NHTM, “nguồn vốn cho tín dụng xanh hiện tại thường ngắn hạn, trong khi các dự án tín dụng xanh đòi hỏi đầu tư dài hạn. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực của NHTM về đánh giá tín dụng xanh còn hạn chế, dẫn tới khó khăn trong công tác thẩm định”.
ThS. Nguyễn Tuấn Anh – Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) - đánh giá cao các hoạt động của Dự án và mong đợi Dự án sẽ đóng góp những kết quả góp phần làm cơ sở cho Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra các quyết định chính sách. Ông Tuấn Anh cũng chia sẻ NHNN sẽ có các chính sách phù hợp thúc đẩy dư nợ tín dụng xanh. Hiện tại, NHNN đang xây dựng chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh và sẽ đưa ra lấy ý kiến trong thời gian này.
TS. Nguyễn Thanh Hải, Chuyên gia kinh tế cao cấp GIZ chia sẻ về quá trình xây dựng và tầm quan trọng của Danh mục phân loại xanh và kế hoạch cho các chương trình đào tạo về tài chính xanh, tín dụng xanh cho toàn ngành ngân hàng của GIZ.
Ông Hoàng Đình Minh, Vụ Dự báo thống kê - ổn định tiền tệ, tài chính, NHNN đánh giá cao về tính phù hợp và cấp thiết của dự án.
Các tham luận và thảo luận xoay quanh giải pháp đưa tài chính xanh vào thực tiễn, từ cơ chế tín dụng xanh, quản trị rủi ro môi trường – xã hội đến hỗ trợ doanh nghiệp tham gia lộ trình Net Zero.
PGS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng, Học viện Ngân hàng – trình bày tổng quan dự án.
Thạc sĩ Nguyễn Nhật Minh, Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng, Học viện Ngân hàng trình bày tham luận về tín dụng xanh và thực tiễn triển khai hướng tới thúc đẩy tài chính xanh từ góc nhìn của ngành ngân hàng Việt Nam.
Các sản phẩm tín dụng xanh ngày càng phong phú, đa dạng theo các chương trình khác nhau của Chính phủ. Dư nợ tín dụng xanh tại Việt Nam được cải thiện rõ rệt qua các năm, với dự án đa dạng các ngành nghề. Tính đến 31/3/2025 đã có 58 TCTD phát sinh dư nợ tín dụng xanh với dư nợ đạt trên 704.244 tỷ đồng, tăng 3,57% so với cuối năm 2024, chiếm tỷ trọng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.
Tín dụng xanh được hiểu là những khoản tín dụng mà ngân hàng cấp cho các nhu cầu tiêu dùng, dự án đầu tư, sản xuất - kinh doanh mà không gây rủi ro đến môi trường, bảo vệ môi trường, góp phần bảo vệ hệ sinh thái chung.
Dự kiến tháng 11/2025, Dự án sẽ tổ chức Diễn đàn ESG ngành ngân hàng nhằm chia sẻ kinh nghiệm, thực tiễn tốt về chính sách và sáng kiến ESG, góp phần định hướng chiến lược cho ngành ngân hàng Việt Nam.
Oxfam tại Việt Nam và Sáng kiến Tài chính Công bằng Việt Nam (Fair Finance Vietnam) đã công bố ba báo cáo đánh giá mức độ cam kết ESG của một số ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Đây là một phần trong nỗ lực thúc đẩy các ngân hàng thương mại và các định chế tài chính áp dụng các tiêu chí ESG vào hoạt động đầu tư bền vững và có trách nhiệm.