Oxfam tham gia đánh giá nhanh ảnh hưởng do Bão 10 và 11
Ngày 10 - 12/10/2025, Oxfam đã tham gia đoàn công tác do Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai - Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng các tổ chức quốc tế và Liên Hợp Quốc khảo sát thực địa tại các vùng bị ảnh hưởng nặng nề bởi mưa lũ ở tỉnh Thái Nguyên và Bắc Ninh. Địa bàn khảo sát gồm: Xã Dân Tiến - phường Linh Sơn và phường Trung Thành (Thái Nguyên); xã Mỹ Thái, xã Yên Thế (Bắc Ninh). Tại cả hai tỉnh, cơn bão số 10 và 11 đã gây ra nhiều thiệt hại nặng nề.
Theo ông Dương Văn Hào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên, thiệt hại ghi nhận tại Thái Nguyên (tính đến ngày 10/10): 8.879 ha cây trồng bị ngập và hư hỏng (trên tổng 45.000 ha toàn tỉnh); 246.558 con gia cầm, 3.181 con lợn và nhiều vật nuôi khác bị trôi chết; hơn 200.000 nhà bị ngập, hư hỏng, ảnh hưởng đến khoảng 800.000 người.
Tại tỉnh Bắc Ninh, nước đang rút, tạo điều kiện để chính quyền địa phương tiếp tục rà soát thống kê thiệt hại tổng hợp báo báo và xây dựng kế hoạch phục hồi.
Đoàn khảo sát thăm hộ gia đình ông Đỗ Thế Vương (65 tuổi, dân tộc Tày) và bà Trương Thị Phương (66 tuổi, dân tộc Sán Dìu), xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh. Ông bà cho biết từ đêm ngày 7/10 đến sáng 8/10 lũ về quá nhanh khiến ngôi nhà của gia định bị ngập đến trên mái nhà. Đồ đạc, thiết bị hư hỏng toàn bộ. Vườn bãi mất, không cứu kịp thứ gì. Nhờ bảo vệ tốt giếng khoan, vợ chồng ông bà đã có nguồn nước sử dụng ngay sau khi lũ rút.
Tính đến ngày 11/10/2025, khi đoàn đánh giá đến khảo sát, trường Mầm non Tân Thanh, xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh vẫn bị ngập sâu.
Trường Mầm non Võ Nhai, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên ngập sâu trong nước lũ do hoàn lưu sau Bão số 11.
Mưa lũ tác động nghiêm trọng đến mọi mặt đời sống người dân. Các thách thức lớn bao gồm:
▪️Bão chồng bão, lũ chồng lũ liên tục xảy ra ngay trước vụ thu hoạch, khiến nhiều hộ mất trắng, giảm năng suất từ 30%-50%. Nguy cơ thiếu lương thực trong 2–3 tháng tới, đặc biệt với các hộ nghèo phụ thuộc vào nông nghiệp và chăn nuôi.
▪️Mất điện gây thiếu nước cục bộ nghiêm trọng. Người dân vùng lũ chủ yếu dựa vào nước dự trữ trước lũ và nước đóng chai từ các đoàn thiện nguyện. Khó khăn nhất là khâu vận chuyển nước sạch, đồ ăn, nhu yếu phẩm đến cho người dân tại các điểm thôn, tổ dân phố đang bị cô lập.
▪️Một số địa bàn thôn, xã vẫn đang ngập, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh qua đường nước như đau mắt đỏ, bệnh viêm da, tiêu chảy…
▪️Nhà cửa bị ngập hoặc sập đổ. Bão, lũ làm hư hỏng tường, mái; cuốn trôi nhiều trang thiết bị, đồ dùng gia đình thiết yếu.
▪️Giao thông bị chia cắt khiến nhiều khu vực bị cô lập. Dịch vụ giáo dục và chăm sóc, bảo vệ cho trẻ nhỏ, đặc biệt ở cấp mầm non và tiểu học nhiều nơi vẫn đang gián đoạn do thiếu cơ sở vật chất dạy và học, điều kiện chăm sóc trẻ chưa kịp phục hồi.
Nhiều sách vở, đồ dùng của các em học sinh bị cuốn trôi, dính bùn đất
Bà Thân Thị Thiện, 80 tuổi kể về trận lũ lịch sử. Tường nhà vẫn in dấu mực nước ngập. Căn nhà của bà bị hư hỏng nặng, toàn bộ tài sản bị cuốn đi.
Lũ làm Trạm Y tế xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên bị ngập sâu, gây thiệt hại lớn về các trang thiết bị, vật tư y tế. Hiện tại, do bác sĩ vừa nghỉ hưu nên trạm chỉ có năm nhân viên đang phải ưu tiên cho việc dọn dẹp vệ sinh sau lũ, phân bổ hóa chất khử khuẩn cho cán bộ y tế thôn bản để hỗ trợ bà con.
Nhu cầu cấp thiết hiện nay gồm:
Ngắn hạn:
- Hỗ trợ các mặt hàng phi lương thực (đồ dùng trong gia đình) đáp ứng hiệu quả các nhu cầu đa dạng của các nhóm dân cư bị ảnh hưởng.
- Hỗ trợ tiền mặt đa mục đích nhằm trao quyền quyết định cho người hưởng lợi, thúc đẩy phục hồi kinh tế tại địa phương;
- Sách vở, bàn ghế, thiết bị phục vụ phòng học, lớp học như máy tính, tivi, thiết bị bếp ăn và đồ dùng bán trú.
Trung hạn:
- Sửa chữa, cải thiện các công trình nước sạch, vệ sinh môi trường
- Khôi phục sản xuất nông nghiệp thông qua cải tạo đất canh tác, cải tạo kênh mương thủy lợi
- Giống lúa, ngô, lạc và con giống để phục hồi sản xuất, đặc biệt là tái đàn gia cầm.
- Hướng dẫn kiến thức thực hành vệ sinh cá nhân, xử lý nước an toàn, chi phí thấp, phòng bệnh liên quan đến nguồn nước tại cộng đồng và trong trường học.
Dài hạn:
- Các giải pháp đồng bộ và dài hạn cho địa phương về thích ứng thiên tai và biến đổi khí hậu
- Nâng cao năng lực cán bộ và người dân theo phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ.
- Nhân rộng mô hình nhà tránh trú cộng đồng
- Xây dựng hệ thống thu thập số liệu thiệt hại phân tách giới và thiết lập cơ chế ghi nhận, báo cáo các trường hợp bạo lực trong bối cảnh thiên tai.