Góp ý dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số miền núi giai đoạn 2026 - 2030 và Hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí nông thôn mới

Ngày 7/1/2026, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam đã phối hợp với Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương và Sở Nông nghiệp & Môi trường tỉnh Đồng Tháp tổ chức Hội thảo góp ý Dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (gọi tắt là Chương trình). Tham dự hội thảo có đại diện các bộ, ngành; lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Điều phối nông thôn mới, Chi cục Phát triển nông thôn và đại diện một số xã thuộc 8 tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ.

Theo đánh giá, Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025 đã cơ bản hoàn thành toàn bộ các mục tiêu Quốc hội và Chính phủ giao, với 5/8 chỉ tiêu chủ yếu vượt kế hoạch. Để tiếp tục Chương trình, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 257/2025/QH15 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, và Thủ tướng chính phủ đã ban hành Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030. Vì thế, việc xây dựng Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030 và góp ý hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới là hết sức cần thiết để tiếp tục nâng cao chất lượng và tính bền vững của Chương trình; phù hợp với bối cảnh phát triển, trong kỷ nguyên mới của đất nước. 

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, ông Phạm Quang Tú - Phó giám đốc quốc gia, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam đề xuất:

1. Tiếp tục đặt người dân – đặc biệt là người nghèo, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số vào vị trí trung tâm của các Chương trình MTQG;
2. Chú trọng tới chất lượng và tính bền vững của hoạt động trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030;
3. Ưu tiên mạnh mẽ hơn cho sinh kế dài hạn và năng lực tự thân, tự vươn lên của người dân trong chương trình giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bên cạnh các nội dung được nêu trong phát biểu khai mạc, trên cơ sở các nghiên cứu, tổng hợp thực tiễn và quá trình hỗ trợ kỹ thuật cho Chương trình, bà Lê Thúy Hạnh - Quản lý chương trình bình đẳng giới của Oxfam tại Việt Nam cũng đã có những ý kiến đóng góp cho Chương trình ở góc độ chuyên môn, cụ thể:

1. Xem xét mở rộng và làm rõ nhóm đối tượng thụ hưởng, bảo đảm tiếp cận bao trùm đối với các nhóm dễ bị tổn thương trong khu vực nông thôn, bao gồm người khuyết tật, phụ nữ đơn thân, phụ nữ dân tộc thiểu số và lao động phi chính thức;
2. Tăng cường cơ chế khen thưởng, khuyến khích và ghi nhận sáng kiến địa phương, đặc biệt là các mô hình đổi mới, sáng tạo dựa vào cộng đồng và do phụ nữ làm chủ, nhằm tạo động lực thúc đẩy thực hiện hiệu quả các tiêu chí nông thôn mới;
3. Lồng ghép bình đẳng giới và bao trùm xã hội như các nội dung xuyên suốt trong quá trình thiết kế, triển khai, theo dõi và giám sát Chương trình, qua đó góp phần bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau và nâng cao chất lượng kết quả phát triển nông thôn bền vững.

Trước đó, vào ngày 6/1, đoàn đại biểu đã tham quan các mô hình tiêu biểu trong xây dựng nông thôn mới của xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp, gồm Mô hình “Liên kết chế biến ca cao kết hợp du lịch sinh thái” của Công ty TNHH ca cao Xuân Ron và Mô hình “Liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị thông qua hợp đồng kinh tế” giữa nông dân với hợp tác xã và Công ty Cổ phần Công nghiệp Thực phẩm Thabico Tiền Giang. Việc tham quan các mô hình giúp các đại biểu đóng góp thiết thực về cách thức tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế nông nghiệp, phát huy vai trò của người lao động (bao gồm phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số) trong việc thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu của chương trình.